روژنامه نووسي كوردي و  مه‌ترسي ره‌خنه

سيامك سيدي

ده‌ست بوپينووس بر‌دن و هينانه سه‌ركاغةزي بوچوون و روانگه تايبه تيكان  و‌ه‌ك ده‌كيومنتيك، پي داگرتن له سه‌ر ئه و باوه‌ره‌يه، كه كومه لگاي خاوه‌ن نوسراوه و روژنامه نووسي ، كومه‌لگا يه‌كه ، كه له خوي دا پتانسيلي وه‌رگرتني پرنسيپلي دموكراتيك و چوار چيوه‌ي كومةلگاي مه‌ده ني هةيه .

ئه گه‌ر ،  به‌رهةمه چاپيكان به گشتي و روژنامه نووسي بةتايبةتي وةك پايه چوارةمي ديموكراسي بناسين ، ده بي ئه و راستي يه نه شارينةوه كه كومه‌لگاي كورديش هاوكات له گةل كومةلگا مودرنةكان ده‌ستي بو پينووس بردووه و توانيوي له‌م بواره‌دا ئه‌و توانايي يه وه‌ك پيناسه يةكي مةدةنيةت له خويدا حاشار بدات .

به لام گه‌ر بمانهه‌وي سه‌رة‌نج بدةينه هه‌لسووكه‌وت و گه‌شه‌و ره‌شةكاني ره وتي به‌ره‌و پيش هاتني روژنامه نووسي كوردي بةو راستييه ده‌گةين كة خه‌لاتي نزم بوونه‌وه‌ي چياخوازي شورشگيرانه ، وه‌ك پارادايمي ديالوگي ده‌ربازبوون يان بلين پيشاوبردانه‌وه‌ي مه‌دةنيت ، به‌ره‌و پارادايمي روژ نامةنووسي وه‌ك جينگل دان له جي خه‌وي كومةلگاي مةدةنيدا به ماناي گه‌شترين و باشترين ده وراني روژ نامه نووسي كوردي‌، وه‌به‌ر نيو دةهه‌ي رابردوو ده كه‌وي

به لام به پيچه‌وانه‌ي گةشه ‌سةندني روژنامه نووسي كوردي له‌و چه‌ند ساله‌ي رابردوو دا روژنامه كورديكان نه‌يانتوانيوه خو له فه‌زاي ئارماني و موديليتةي پوپوليستي بكيشنه دواوه و ،ده‌ست به شيلگير كردني واقيعه‌ته تةلخه‌كاني كومه‌لگا  بكه‌ن .

دةبي بلين روانيني پاريزگارانه به‌سه‌ر مه‌سه‌له ئاشكراو نه‌هينيةكاني كوردستان له لايه‌ن روژنامه كورديكانه وه ، جيگاي ره‌خنة لةرةوتي گه شه سه ندني روژنامه‌ي كوردي دةهيليته‌وه 

ئه‌و بو چوونةي سةره‌وه گةربي هه‌وي بي لايه‌نه مه‌سةله‌ي خو دزينه‌وه‌ و چاوپوشي كردني روژنامه كورديكان واته«خو سانسوري» روژنامه نووسي بخاته ژير چاوه‌ديري و تاووتويي بكا ، فاكتةرگه‌ليك وةك هوي ئه‌م«خوسانسوريه» ديته ئاراوه كه ئاماژه پي كردنيان دةتواني زه‌يني خوينه‌ر سه‌باره‌ت به م باسه روون بكاته وه بةرله نيو بردني هويةکاني «خوسانسوري» دةبي ئيمه خوسانسوري وةک بووني فةزاي ديالوگي ديموکراتيک له کومةلگاي کوردةواري دا بناسين ،ئينجا باس له هوي پيک هاتني ئه م فةزا ناموناسيبه وةک رةهةندي  خوسانسوري له روژنامةنووسي کوريدا بکةين.

لةتةنگه برايي ئه م باسةدا رةخنةي ئيمه له روژنامه کورديکان به ماناي رةخنه له چاوپوشي ئةوان له بةشيک له واقيعةتةکان نِييه ، بةلکوو رةخنه له هةول نةدان بو گةوره کردنةوةي فةزاي ته سک و جوغزي تةنگي ديموکراتيک له کومةلگاي مةدةني دايه .

لةلايةکی تريشةوة چاوه رواني له روژنامه کورديکان لةوةوة  سةرچاوة دةگري که گةلي کورد پيشيل کراوي نه بووني راگه ينه گشتي و مةدياي سةر بةخوي کورديه که وابوو ئيمه وةک ئةندامي بي پيناسةي روزنامةواني کوردي دةبي هه ول بدةين بةباس لةسةر هويه کاني خوسانسوري هةروةها مافي روژنامه واني کوردي  ( وةک گةرةنتي نوسين و دةست له پينووس بةرنةدان ) رچةيةکي نوي بو بةرفراواني روژنامةنووسي بشکينين  .

1- نه بووني ئةمنيه تي رةخنه :

روژنامه نووس نابي له ترسي دواروژ له زور شت که پيويسته له سه ريان بنووسي خوي لادا . يان ئاوا بلين که بو بايخ دان به کومةلگاي ديموکراتيک ده بي بةر له هةموو شتيک بو تريبوون و راگةيةنه گشتيکان بايخ دابنين که دياره ئةو کارةش پيويست به ريز گرتن له خاوةن پينووسه . ليرةدا مةبةست حاشارگةيةکي ئه منيةتي تايبةت به روژنامه نووس ني يه، بةلکوو مةبةست گةوره کردنةوةي سنووري بضةکان ، بو مانور داني روژنامه نووسه . ئةو سنوورة دةبي چوارچيوةي ئةمنيةتي بنکة دةولةتيکان تي پةر بکاو روژنامه نووس بي هيچ مةترسيةک بتواني راستةو خو رةخنةو پيشنيار لةمةر ئةو دةسگا دةولةتيانةوه بنووسي .

2- نه بووني ئةم برواو را پيوسته به نووسين که له کومةلگاي خاوةن روژنامه و پلات فورمي ديموکراتيک دا دةيبينين.

وةختي کلتوري باوةر نةبوون بةهةوال نيري و بلاوکردنةوةي بارو دو خةکاني نيو خو لةلايةن دةسهةلاتي سياسي وة تارمايي بخاتة سةر پينووسي روژنامةنووس ، دياره روژنامه لةلايةن خةلکي شةوة ريزي ناميني چونکوو ئةو شتة ي بو کومةلگا پيوستة ناتواني بينوسي.

3- نه بووني سه نديکاو ئورگانيکي سةبه خوي روژنامةنووسي کوردي بو دفاع له مافي روژنامةواني.

نةبووني ئةم سه نديکا سةربةخويه ئةو تواناييةي له روژنامةنووسي کوردي ساندوتةوه کة بتواني تويژةکاني کومةلگا کةي هةلداتةوه و لةسةريان ليکولينةوةي هةبيت . ئةم چةند هوية و هوگةليکي تر کةلةپيوةندي لةگةل ئةمانةدان توانيويانة فةزاي رةخنة تارادةيةکي زور ويک بينن .

ديارة ئةو شتةي ئيمة بةنيوي رةخنه لةروژنامةکورديکان دا دةي بينين تةنيا ره خنةي ئةدةبيية.